Zodra de eerste najaarsdepressie over Haarlem trekt, gaat bij ons de telefoon: een doek uit de geleider, een knikarm die krom staat, een scherm dat halverwege is blijven steken. De oorzaak is bijna altijd dezelfde: het scherm stond uit terwijl het daar niet voor gemaakt was.
De windklasse van zonwering zegt tot welke windkracht het doek uitgerold mag blijven staan. Het is het getal op de offerte waar de levensduur van uw scherm aan hangt, en tegelijk het getal waar bijna nooit naar wordt gevraagd. Hieronder leg ik uit wat de klassen uit de norm EN 13561 betekenen, welke zonwering welke klasse haalt, en welke klasse ik juist afraad.
Wat betekent de windklasse van een zonnescherm?
De windklasse van een zonnescherm geeft volgens de Europese norm EN 13561 aan tot welke windkracht het doek uitgerold mag blijven staan. Er zijn vier klassen — 0, 1, 2 en 3 — waarbij klasse 3 de hoogste is.
De klasse komt uit een test, niet uit een folder. De fabrikant voert de winddruk op tot het systeem vervormt of het doek uit de geleiding loopt, en moet vermelden bij welke windsnelheid het scherm ingetrokken hoort te worden. Klasse 0 betekent dat een scherm die test niet haalde of er nooit aan is onderworpen.
De klasse geldt voor het scherm zoals het getest is. Hetzelfde model in een bredere maat zakt vaak een klasse. Vraag bij een offerte dus niet welke klasse het model haalt, maar welke klasse úw maat haalt.
Tot welke windkracht mag mijn zonnescherm uit blijven staan?
Een scherm van klasse 1 mag uitgerold blijven tot windkracht 4, klasse 2 tot windkracht 5 en klasse 3 tot windkracht 6. Boven die grens hoort het doek in, hoe mooi het weer verder ook is.
| Windklasse | Windkracht | Windsnelheid | Winddruk | Wat u buiten ziet |
|---|---|---|---|---|
| Klasse 0 | lager dan 4 | minder dan 28 km/u | minder dan 40 N/m² | Niet getest; doek in bij elke stevige vlaag |
| Klasse 1 | 4 | circa 28 km/u | 40 N/m² | Takjes bewegen voortdurend, stof waait op |
| Klasse 2 | 5 | circa 38 km/u | 70 N/m² | Kleine bomen zwiepen, schuimkoppen op het water |
| Klasse 3 | 6 | circa 49 km/u | 110 N/m² | Grote takken bewegen, een paraplu klapt om |
Die getallen zijn een geteste bovengrens, geen garantie. De windkracht die voor de regio wordt opgegeven is een gemiddelde op tien meter hoogte in open terrein; aan uw gevel kan het rustiger zijn en op vier hoog juist harder.
Welke zonwering haalt welke windklasse?
ZIP screens met ritsgeleiding halen de hoogste klassen, omdat het doek aan beide zijden in een rits vastzit en niets kan klapperen. Een knikarmscherm komt doorgaans niet verder dan klasse 1 of 2, omdat het doek vrij hangt en de arm als hefboom werkt.
Hieronder staat wat wij per producttype aanhouden, met de vanafprijs compleet geplaatst door ons eigen montageteam. De klasse verschilt per model, breedte en uitval, dus dit is richting en geen productblad.
| Type zonwering | Klasse die wij aanhouden | Waarom | Vanafprijs, geplaatst |
|---|---|---|---|
| ZIP screen | 2 tot 3 | Doek zit aan beide zijden in de ritsgeleiding | € 450 |
| Rolluik | Niet van toepassing | Lamellen lopen in geleiders, geen vrij doek | € 475 |
| Uitvalscherm | 1 tot 2 | Klein doekoppervlak en korte armen | € 550 |
| Markies | 1 tot 2 | Doek strak over een vast beugelframe | € 775 |
| Knikarmscherm | 1 tot 2 | Vrij hangend doek, de arm werkt als hefboom | € 900 |
| Serrezonwering | 2, altijd met windautomaat | Groot doek op een schuin dak | € 2.350 |
| Pergola-zonwering | 2 tot 3 | Doek loopt geleid in een vast frame | € 3.650 |
Staat uw gevel vol op de wind, dan is het type zonwering een belangrijkere keuze dan het doek of de kleur. Op een hoekwoning adviseer ik vaker een ZIP screen met ritsgeleiding dan een knikarmscherm, ook als iemand om dat laatste vraagt. Wilt u toch een uitgeklapt doek, kies dan bij onze knikarmschermen een smallere maat in een hogere klasse.
Heb ik een windautomaat nodig of kan ik zelf opletten?
Een windautomaat is nodig zodra het scherm elektrisch is en u er niet altijd bij bent. Hij meet de wind aan de gevel en rolt het doek vanzelf in.
Bij handbediende zonwering is zelf opletten prima te doen, zolang u thuis bent. Het gaat mis op twee momenten: bij een plotselinge najaarsbui met valwind, en op de dag dat u om acht uur de deur uit ging terwijl het nog windstil was.
Praktijktip: laat de windsensor ophangen op dezelfde hoogte en gevelzijde als het scherm, en nooit beschut onder een balkon of dakoverstek. Een sensor in de luwte meet windstilte terwijl het doek er twee meter verderop vol op staat. Wij laten de sensor bij de oplevering één keer afgaan, zodat u het zelf hebt zien gebeuren.
Wat gaat er stuk als het doek bij te veel wind uit blijft staan?
Bij te veel wind scheurt zelden het doek zelf. Wat het begeeft zijn de knikarmen, de beugels of de gevelbevestiging, en in het slechtste geval het metselwerk waarin het scherm is verankerd.
Daarom pakt windschade zo duur uit. Een gescheurd doek vervangen wij in de eigen werkplaats, maar een verbogen knikarm betekent een nieuwe arm plus afstellen, en een losgetrokken beugel herstel van het metselwerk. Die reparatie kost al snel meer dan het prijsverschil tussen klasse 1 en 2 bij aanschaf.
Een stillere vorm van schade komt vaker voor: een doek dat jarenlang heeft staan klapperen, slijt bij de zoom en de naden. Hoe lang zonwering wél meegaat, staat in mijn stuk over de levensduur van zonwering. En omdat wind en regen meestal samen komen: wat u bij een bui kunt laten staan, legt Michiel uit in zonwering bij regen.
Welke windklasse raad ik juist af?
Ik raad drie dingen af, en in twee van de drie gevallen adviseer ik iets kleiners of eenvoudigers dan waar om gevraagd wordt.
- Klasse 3 voor een beschutte achtertuin. Staat uw terras tussen twee schuttingen en een blinde muur, dan betaalt u voor windvastheid die daar nooit wordt aangesproken. Dat geld is beter besteed aan een beter doek.
- De laagste klasse op een hoge verdieping. Op vier hoog is de wind structureel sterker dan in de tuin eronder; klasse 1 is daar geen besparing maar uitgesteld schadeherstel.
- Eén extra breed knikarmscherm waar twee smalle beter zijn. Vraagt iemand om één scherm van zeven meter, dan stel ik meestal twee van drie en een halve meter voor. Die halen samen een hogere klasse, en u kunt er één laten staan terwijl de andere in gaat.
Waarom vraagt een gevel in Zandvoort een andere windklasse dan een tuin in Haarlem-Zuid?
De plek bepaalt de klasse meer dan het product. Aan de kust in Zandvoort en IJmuiden staat het hele jaar meer wind dan tien kilometer landinwaarts, plus zout dat de bevestiging aantast; daar adviseer ik vrijwel altijd een ritsgeleid systeem met windautomaat.
In de oude Haarlemse wijken is het andersom. In het Kleverpark, de Bomenbuurt en de Leidsebuurt staan de huizen zo dicht op elkaar dat een knikarmscherm in klasse 2 ruim voldoet. Op de hoeken kantelt dat beeld: een hoekwoning aan de Rijksstraatweg vangt wind uit twee richtingen, en bij de flats in Schalkwijk en Delftwijk trekt de valwind op de bovenste lagen stevig aan een doek. Aan de polderrand bij Hoofddorp ontbreekt elke luwte. Wat waar past, leg ik uit op onze pagina over zonwering in Haarlem en omgeving.
Dat soort verschillen leer je niet uit een catalogus. Wij doen dit werk als familiebedrijf sinds 1969, inmiddels met mijn broer Michiel, en onze markiezen maken we nog altijd in de eigen werkplaats. In de showroom aan de Hendrik Figeeweg hangen de systemen opgebouwd, zodat u zelf kunt voelen wat een ritsgeleiding met een doek doet.
Veelgestelde vragen over zonwering en wind
Wat betekent windklasse 2 bij zonwering?
Windklasse 2 betekent dat het zonnescherm volgens de norm EN 13561 is getest tot een winddruk van 70 N/m², wat overeenkomt met windkracht 5 of ongeveer 38 kilometer per uur. Tot die windkracht mag het doek uitgerold blijven staan. Daarboven hoort het scherm in de cassette.
Tot welke windkracht mag een knikarmscherm uit blijven staan?
Een knikarmscherm valt meestal in windklasse 1 of 2 en mag dus uitgerold blijven tot windkracht 4 of 5. Het doek hangt vrij en de uitgeklapte arm werkt als hefboom, waardoor de krachten op de gevelbevestiging snel oplopen. Bij een brede uitvoering zakt de klasse vaak een stap.
Is een windautomaat verplicht bij zonwering?
Een windautomaat is niet wettelijk verplicht, maar wij leveren elektrische zonwering er standaard mee omdat het doek anders uit blijft staan terwijl u er niet bent. De sensor meet de wind aan de gevel en rolt het scherm vanzelf in. Bij serrezonwering en bij hoog geplaatste schermen beschouwen wij hem als noodzakelijk.
Welke zonwering is het meest windvast?
ZIP screens met ritsgeleiding zijn het meest windvast, omdat het doek aan beide zijden in een rits vastzit en niet kan klapperen. Zulke screens halen in de regel windklasse 3. Rolluiken zijn nog ongevoeliger voor wind, omdat de lamellen in geleiders lopen en er geen doek vrij hangt.
Wat gebeurt er als mijn zonnescherm bij storm uit blijft staan?
Bij storm bezwijkt zelden het doek maar vrijwel altijd de constructie: de knikarmen verbuigen, de beugels trekken scheef of de gevelbevestiging komt los uit het metselwerk. Herstel daarvan is aanzienlijk duurder dan het meerprijsverschil tussen twee windklassen bij aanschaf. Laat een scherm daarom nooit uitstaan als u weggaat.
Kan de windklasse van mijn bestaande zonwering omhoog?
De windklasse van een bestaand scherm kunt u niet verhogen, want die hangt aan de constructie en de maat. Wat wel kan: een windautomaat laten bijplaatsen, de gevelbevestiging laten controleren en zo nodig verzwaren, en de uitval beperken. Wij kijken daar bij onderhoud standaard naar, ook bij schermen van andere merken.
Vijf begrippen die bij wind en zonwering langskomen
- Windweerstandsklasse
- De klasse volgens de norm EN 13561 die aangeeft tot welke windkracht een zonnescherm uitgerold mag blijven: klasse 1 tot windkracht 4, klasse 2 tot 5 en klasse 3 tot 6.
- Winddruk
- De kracht die de wind per vierkante meter op het doek uitoefent, uitgedrukt in newton per vierkante meter. De windklassen zijn vastgelegd in winddruk: 40, 70 en 110 N/m².
- Windautomaat
- Een sensor aan de gevel die de windsnelheid meet en de motor opdracht geeft het scherm in te rollen zodra een ingestelde grens wordt overschreden, ook als er niemand thuis is.
- Ritsgeleiding
- Een zijgeleiding waarin het doek met een ingenaaide rits vastzit, zodat het niet uit de geleider kan lopen en niet kan klapperen. De reden dat ZIP screens de hoogste windklassen halen.
- Uitval
- De afstand die een zonnescherm vanaf de gevel naar voren steekt. Hoe groter de uitval, hoe langer de hefboom op de bevestiging en hoe lager de windklasse die een scherm haalt.
Tjeerd van den Haak | Haak Zonwering B.V., Hendrik Figeeweg 13A, 2031 BJ Haarlem | www.haakzonwering.nl
