Elke zomer staat er iemand in onze showroom aan de Hendrik Figeeweg met dezelfde vraag: ik heb rolgordijnen voor het raam gehangen en het helpt niets, wat doe ik verkeerd? De keuze tussen binnen- of buitenzonwering is geen kwestie van smaak maar van natuurkunde. Buitenzonwering houdt 70 tot 90 procent van de zonnewarmte buiten; binnenzonwering haalt dat bij lange na niet.
Dat komt niet doordat binnenzonwering slecht werk levert. Het komt doordat zij op de verkeerde plek hangt. Zonlicht dat het glas eenmaal is gepasseerd, is al warmte geworden, en warmte die binnen is gaat er niet vanzelf weer uit. Ik ben Michiel van den Haak en ik run dit bedrijf samen met mijn broer Tjeerd, in het familiebedrijf dat in 1969 begon.
Wat is het verschil tussen binnen- en buitenzonwering?
Buitenzonwering hangt vóór het glas en vangt de zon op voordat die het raam raakt; binnenzonwering hangt achter het glas en filtert licht dat al binnen is. Dat verschil in plaats bepaalt vrijwel alles wat daarna volgt.
Onder buitenzonwering vallen screens, rolluiken, uitvalschermen, markiezen en knikarmschermen. Onder binnenzonwering vallen rolgordijnen, plissés, duettes, jaloezieën en gewone gordijnen. Binnenzonwering staat niet in ons assortiment: wij maken en monteren alleen wat aan de buitenkant van de gevel komt, en onze markiezen zelfs in onze eigen werkplaats.
Hoeveel warmte houdt buitenzonwering tegen, en hoeveel binnenzonwering?
Goede buitenzonwering houdt 70 tot 90 procent van de zonnewarmte buiten. Voor binnenzonwering noemen leveranciers meestal ergens tussen de 25 en 45 procent, en een deel van de bronnen komt nog lager uit. Het verschil is dus geen paar procent maar ruwweg een factor twee.
Ik noem die bandbreedte bewust zo ruim, want een hard getal bestaat hier niet. Het hangt af van het doek, de kleur, hoe strak het scherm tegen de gevel staat en of het glas zelf al zonwerend is. Wie u één exact percentage belooft voor uw woonkamer, rekent met een gemiddelde en niet met uw woning.
| Oplossing | Positie | Zonnewarmte die buiten blijft | Vanafprijs geplaatst |
|---|---|---|---|
| ZIP screen | Vóór het glas | 70 tot 90 procent | € 450 |
| Rolluik | Vóór het glas | 70 tot 90 procent, dicht het meest | € 475 |
| Uitvalscherm | Vóór het glas | 70 tot 90 procent | € 550 |
| Markies | Vóór het glas | 70 tot 90 procent | € 775 |
| Knikarmscherm | Schuin vóór de gevel | Minder dan een screen; dekt het glas niet volledig af | € 900 |
| Rolgordijn met reflecterende achterzijde | Achter het glas | Circa 25 tot 45 procent | Niet in ons assortiment |
| Duette of plissé | Achter het glas | Circa 25 tot 45 procent | Niet in ons assortiment |
| Gordijn of jaloezie | Achter het glas | Het minst; de warmte is dan al binnen | Niet in ons assortiment |
Waarom wordt het warm tussen het glas en het rolgordijn?
Tussen het glas en een binnenzonwering ontstaat een warmtebuffer die nergens heen kan. Het glas laat kortgolvig zonlicht door, het doek erachter neemt dat licht op en geeft het af als warmte, en die warmte komt door het glas niet meer naar buiten.
Daarom voelt een binnenrolgordijn op een zonnige middag warm aan als u het aanraakt: het doek ís de radiator geworden. Een lichte kleur en een reflecterende achterzijde beperken dat effect, want dan gaat een deel van de straling terug het raam uit voordat het warmte wordt. Beperken is alleen iets anders dan tegenhouden.
Wanneer is binnenzonwering wél de juiste keuze?
Binnenzonwering is de juiste keuze als buitenzonwering niet mag, niet past of niet nodig is. Dat klinkt vreemd uit de mond van iemand die buitenzonwering verkoopt, maar in drie situaties is het gewoon het eerlijke advies.
De eerste situatie is een gevel waar niets aan mag. Aan de straatzijde van een monument in de Haarlemse binnenstad kan een scherm onbespreekbaar zijn, en dan is binnenzonwering de enige route. Wat daar wel en niet mag, staat in mijn stuk over zonwering in beschermd stadsgezicht.
De tweede situatie is een raam met een lichtprobleem in plaats van een hitteprobleem: een kamer op het noorden waar de zon nooit binnenvalt en u alleen verblinding op het beeldscherm wilt weghalen. De derde is verduistering van een slaapkamer, waar het om donker gaat en niet om graden. Voor die drie verwijs ik mensen door naar een raamdecoratiezaak, en daar ben ik niet te beroerd voor.
Welke buitenzonwering past bij welk raam?
Voor een groot raam op het zuiden of westen is een screen of een rolluik de effectiefste keuze, omdat beide het glas volledig afdekken. Voor een terras is een knikarmscherm logischer: dat schermt de plek af waar u zit, niet het raam.
Onze ZIP screens lopen met een rits door de zijgeleiders, zodat het doek strak blijft staan en niet klappert. Een screen met een openheidsfactor van 3 procent houdt veel warmte tegen en laat u nog naar buiten kijken; bij 10 procent ziet u meer en warmt het meer op. Rolluiken gaan het verst: helemaal dicht komt er geen zon meer binnen, maar dan zit u ook in het donker.
Wat raad ik af als u het huis koel wilt krijgen?
Ik raad drie dingen af: zware verduisterende gordijnen kopen tegen de hitte, alle glasvlakken van een woning van zonwering voorzien, en het glas laten vervangen terwijl zonwering het probleem al oplost. Alle drie kosten geld zonder het rendement dat u verwacht.
Zware gordijnen houden licht tegen en warmte nauwelijks, want ze hangen aan de verkeerde kant van het glas. Alle glasvlakken aanpakken is zonde bij een raam op het noordoosten, waar de zon nooit hoog komt. En bij enkel glas is nieuwe beglazing natuurlijk verstandig, maar tegen zomerse oververhitting is zonwering sneller en goedkoper dan een complete glasvervanging. Wat het onderzoek daarover zegt, zette ik eerder op een rij in het artikel over de wetenschap achter buitenzonwering.
Waarom pakt dit in een Haarlemse jaren-dertigwoning anders uit dan in nieuwbouw?
In een jaren-dertigwoning zit het hitteprobleem meestal in één of twee ramen, in nieuwbouw in een hele gevel. Dat verschil bepaalt of u aan één screen genoeg hebt of aan vier.
In het Ramplaankwartier, Kleverpark en de Leidsebuurt hebben de woningen tamelijk kleine ramen, maar wel een achtergevel op het zuidwesten, waardoor de namiddagzon er ongenadig in staat. Eén screen op de tuinkamer lost daar vaak het hele probleem op. In de nieuwbouw van Schalkwijk en Hoofddorp staat pui na pui met vloerhoog glas, en daar is één maatregel binnen bij voorbaat kansloos. Wat per plaats in ons werkgebied verstandig is, staat op onze pagina over zonwering in Haarlem.
Praktijktip: leg op een zonnige middag uw hand tegen de binnenkant van het glas en daarna tegen het doek van uw binnenzonwering. Voelt het glas warm en het doek warmer, dan zit uw zonwering aan de verkeerde kant en gaat geen enkel ander binnendoek dat oplossen. Dat testje kost niets en scheelt soms een miskoop.
Veelgestelde vragen over binnen- en buitenzonwering
Wat werkt beter tegen hitte: binnen- of buitenzonwering?
Buitenzonwering werkt beter. Goede buitenzonwering houdt 70 tot 90 procent van de zonnewarmte buiten, omdat het doek vóór het glas hangt en de zon opvangt voordat die het raam raakt. Binnenzonwering grijpt pas in als het zonlicht al door het glas is en dus al warmte is geworden.
Hoeveel warmte houdt binnenzonwering tegen?
Leveranciers noemen voor binnenzonwering meestal ergens tussen de 25 en 45 procent, en een deel van de bronnen komt nog lager uit. Lichte doeken met een reflecterende achterzijde scoren het best binnen die reeks. Eén hard percentage bestaat niet: het hangt af van het doek, de kleur en het glas.
Waarom wordt het warm tussen mijn glas en mijn rolgordijn?
Het glas laat zonlicht door, het doek erachter neemt dat licht op en geeft het af als warmte, en die warmte komt door het glas niet meer naar buiten. Daardoor loopt de ruimte tussen raam en rolgordijn op. Een binnenrolgordijn dat op een zonnige middag warm aanvoelt, is precies dat effect.
Is binnenzonwering dan zinloos?
Nee. Binnenzonwering is de juiste keuze als buitenzonwering niet mag, niet past of niet nodig is: bij een monument waar niets aan de gevel mag, bij een raam met een lichtprobleem in plaats van een hitteprobleem, en bij verduistering van een slaapkamer. Voor warmtewering is zij de zwakkere oplossing.
Welke buitenzonwering houdt de meeste warmte tegen?
Een rolluik dat helemaal dicht zit, want dat dekt het glas volledig af. Wie licht en uitzicht wil houden, kiest een screen: bij een openheidsfactor van 3 procent blijft er veel warmte buiten en kijkt u nog naar buiten. Een knikarmscherm dekt het glas niet volledig af en doet dus minder.
Wat kost buitenzonwering bij Haak Zonwering?
Compleet geplaatst beginnen onze screens bij 450 euro, rolluiken bij 475 euro, uitvalschermen bij 550 euro, markiezen bij 775 euro en knikarmschermen bij 900 euro. De uiteindelijke prijs hangt af van de maat, het doek en de bevestiging. De levertijd is twee tot acht weken.
De begrippen kort uitgelegd
- Buitenzonwering: zonwering die aan de buitenzijde van de gevel hangt, vóór het glas. Zij vangt de zonnestraling op voordat die het raam bereikt.
- Binnenzonwering: zonwering die binnen achter het glas hangt, zoals een rolgordijn, plissé of jaloezie. Zij filtert licht dat al door het raam is gekomen.
- Zontoetredingsfactor (ZTA of g-waarde): het deel van de invallende zonne-energie dat door het raam naar binnen komt. Hoe lager de waarde, hoe minder zonnewarmte de kamer in gaat.
- Openheidsfactor: het percentage open ruimte tussen de draden van een screendoek. Bij 1 procent is het doek vrijwel dicht, bij 10 procent ziet u veel meer naar buiten en houdt het minder warmte tegen.
- Reflectie en absorptie: een doek kaatst zonnestraling terug of neemt haar op. Wat het doek opneemt, wordt warmte op de plek waar het doek hangt: binnen dus binnen, buiten dus buiten.
Weet u niet of uw raam een hitteprobleem of een lichtprobleem heeft? Stuur ons een foto van de gevel en het tijdstip waarop de zon er vol op staat, dan zeggen wij eerlijk of u bij ons moet zijn of niet. Dat doen wij sinds 1969, samen met mijn broer Tjeerd.
Vraag advies over uw raam →Michiel van den Haak | Haak Zonwering B.V., Hendrik Figeeweg 13A, 2031 BJ Haarlem | www.haakzonwering.nl