Een zonnescherm schoonmaken is eenvoudiger dan de meeste mensen denken, en tegelijk de klus waarbij ik de meeste schade voorbij zie komen. Niet door vuil, maar door de hogedrukreiniger die erop is gezet. Zonweringdoek heeft een vuil- en waterwerende laag, en die is kwetsbaarder dan het doek zelf.

Hieronder staat hoe wij het doen, met de temperaturen en tijden die de doekfabrikanten voorschrijven. En ik zeg erbij welk onderhoud u van ons niet hoeft te kopen.

Hoe maakt u een zonnescherm schoon?

Een zonnescherm maakt u schoon met lauw water van maximaal 40 graden en een oplossing van 5 tot 10 procent mild wasmiddel, die u 15 tot 20 minuten laat intrekken en daarna afspoelt met veel schoon water. Laat het doek drogen voordat u het oprolt.

Rol het scherm eerst uit en borstel het droog af. Los vuil, stof, bladresten en pollen wilt u eraf hebben voordat er water bij komt: nat vuil smeert uit in de weving en zit daarna vast. Op fijn geweven doek werkt een stofzuiger met meubelborstel beter.

Daarna maakt u het doek nat en brengt u het zeepschuim met een spons aan. Niet inwrijven: dat drukt het vuil juist de weving in. Spoel royaal na, want zeepresten trekken nieuw vuil aan.

Welke schoonmaakmiddelen beschadigen het doek?

Een hogedrukreiniger, de wasmachine en agressieve schoonmaakmiddelen beschadigen zonweringdoek. Alle drie tasten ze de vuil- en waterwerende afwerking aan, en die laag komt niet terug.

De hogedrukreiniger is de meest voorkomende. De straal ziet er onschuldig uit op aluminium, maar op doek slaat hij de coating weg en duwt hij de weving open. Het doek ziet er nog een seizoen prima uit, en dan ineens niet meer: water trekt erin en vlekken blijven zitten. Repareren kan niet; er zit dan alleen nog verdoeken in.

De wasmachine is de tweede: bij een los markiesdoek breekt de trommel de vezels en de coating in één wasbeurt. Chloorhoudende reinigers en schoonmaakazijn halen de vlek er misschien uit, maar de bescherming zeker.

Hoe vaak moet zonwering schoongemaakt en onderhouden worden?

Voor de meeste schermen volstaat twee keer per jaar droog afborstelen en één onderhoudsbeurt per jaar. Staat uw scherm aan zee of onder bomen, dan adviseren wij twee beurten per jaar: zout en bladafval tasten doek en techniek sneller aan.

HandelingHoe vaakZelf doen?
Doek droog afborstelen2x per jaarJa, met een zachte borstel
Doek nat reinigen met milde zeep1x per jaar of bij zichtbare vlekkenJa, water max. 40 °C
Scharnierpunten controleren en smeren1x per jaarNee, monteur
Bevestiging aan de gevel natrekken1x per jaarNee, monteur
Eindposities en wind- en zonautomaat controleren1x per jaarNee, monteur
Volledige onderhoudsbeurt aan zee of onder bomen2x per jaarNee, monteur

Die frequenties zijn geen verkoopargument. Een handbediende markies die in de luwte hangt en die u zelf afborstelt, heeft van ons geen onderhoudsabonnement nodig. Een elektrisch scherm van zes meter breed met windautomaat wel: daar zit techniek in die u niet kunt controleren zonder de cassette open te maken.

Waarom is een nat doek oprollen de duurste fout?

Een nat doek oprollen geeft schimmelvlekken en kringen die er niet meer uit gaan, en dat is de enige onderhoudsfout die meteen een nieuw doek kost. Vocht dat ingerold blijft zitten kan nergens heen: in een gesloten cassette duurt het dagen voor het droog is.

Regende het toen u het scherm inrolde, rol het dan op de eerstvolgende droge dag nog even uit tot het doek droog aanvoelt. Dat kost tien minuten. In een natte novembermaand als deze is dat geen overbodige luxe: veel schermen gaan nat de winter in en komen in maart met vlekken tevoorschijn.

Een enkele keer nat oprollen is niet fataal, mits het doek snel kan drogen; het is de combinatie van nat en wekenlang dicht die het sloopt. Hoe dat doorwerkt in de levensduur, beschreef Tjeerd in zijn artikel over hoe lang zonwering meegaat.

Moet de zonwering er in de winter af?

Vast gemonteerde knikarmschermen, screens en rolluiken blijven gewoon hangen in de winter; die zijn daarop gebouwd. Winterstalling adviseren wij alleen voor markiezen en uitvalschermen op uitgesproken winderige locaties, en alleen als het scherm in de winter toch niet gebruikt wordt.

Een markies die het hele jaar ingerold blijft zitten, wordt stugger dan een markies die regelmatig uitstaat; doek wil bewegen. Bij een nieuw doek helpt het om het af en toe te laten natregenen en daarna goed te laten drogen. De markiezen die wij in onze eigen werkplaats maken gaan daarom niet standaard de winterstalling in.

Bij ZIP screens met ritsgeleiding speelt dit niet: het doek loopt aan beide zijden in een geleider en blijft ook ingerold gespannen. Die laten wij altijd hangen.

Wat kunt u beter aan een monteur overlaten?

Alles wat achter de kap zit: de scharnierpunten smeren, de gevelbevestiging natrekken en bij elektrische schermen de eindposities en de wind- en zonautomaat controleren. Dat is geen klus voor op een huishoudtrap, en het is het deel waar een beginnende storing zich het eerst laat zien.

Wij halen bij zo'n beurt vooral kleine dingen eruit: een bout die los staat, een geleider met zand erin, een windsensor die te hoog is afgesteld. Dat kost een half uur en voorkomt de schade waarvoor u ons anders in juli belt. Wat wij wel en niet doen, staat op onze pagina over onderhoud en reparatie.

Wij onderhouden in de regel de zonwering die wij zelf geleverd en gemonteerd hebben; dan kennen wij de constructie. Voor een ander merk kijken wij in specifieke gevallen mee, als wij dat merk goed kennen en de onderdelen nog leverbaar zijn. Belt u gerust.

Waarom vraagt een gevel in Zandvoort ander onderhoud dan in het Kleverpark?

Aan de kust is zout het probleem, in de Haarlemse wijken is dat bladafval. Allebei vragen ze twee onderhoudsbeurten per jaar, maar om een andere reden en op een ander moment.

In Zandvoort en IJmuiden slaat zilte lucht neer op kap, scharnieren en bevestiging. Dat zie je niet aan het doek maar aan het metaal: aanslag op de armen, een scharnier dat stroever loopt. Daar spoelen wij de kap vaker af en smeren wij de draaipunten vaker.

In het Kleverpark, de Bosch en Vaart en rond de Haarlemmerhout is het de bomenrij. Daar ligt in november een laag bladresten in de cassette en in de geleiders, en die houdt vocht vast tegen het doek aan. Daarom raad ik klanten daar aan de laatste droge dag van het najaar te gebruiken voor de grote beurt, en niet te wachten tot het voorjaar.

Praktijktip: kies de dag op de weersverwachting, niet op uw agenda

Zoek een dag met minstens een halve dag droog weer erna. Een doek dat schoongemaakt is maar niet heeft kunnen drogen, is slechter af dan een doek dat vuil bleef. Komt die dag er niet meer, wacht dan tot het voorjaar.

Veelgestelde vragen over zonwering schoonmaken

Hoe maak ik mijn zonnescherm schoon?

Borstel het doek eerst droog af en maak het daarna schoon met lauw water van maximaal 40 graden en een oplossing van 5 tot 10 procent mild wasmiddel. Breng het schuim aan met een spons, wrijf het niet in, laat het 15 tot 20 minuten intrekken en spoel na met veel schoon water. Laat het doek daarna volledig drogen voordat u het oprolt.

Mag ik een hogedrukreiniger gebruiken op zonweringdoek?

Nee. Een hogedrukreiniger slaat de vuil- en waterwerende laag van het doek en duwt de weving open. Het doek ziet er daarna nog een seizoen goed uit, maar daarna trekt water erin en blijven vlekken zitten. Die schade is niet te repareren: er zit dan alleen nog een nieuw doek in het bestaande frame in. Ook de wasmachine is geen optie.

Hoe vaak moet ik mijn zonwering laten onderhouden?

Voor de meeste schermen volstaat een onderhoudsbeurt per jaar: doek reinigen, scharnierpunten controleren en smeren, bevestiging natrekken en bij elektrische schermen de eindposities en de wind- en zonautomaat controleren. Staat het scherm aan zee of onder bomen, dan adviseren wij twee keer per jaar, omdat zout en bladafval het doek en de techniek sneller aantasten.

Wat gebeurt er als ik mijn zonnescherm nat oprol?

Vocht in een opgerold doek geeft kringen en schimmelvlekken die er niet meer uit gaan. In een gesloten cassette kan het water nergens heen en duurt het dagen voordat het doek droog is. Rol het scherm op de eerstvolgende droge dag nog even uit tot het doek droog aanvoelt. Een enkele keer nat oprollen is niet fataal, wekenlang nat ingerold blijven wel.

Moet mijn zonwering er in de winter af?

Nee, vast gemonteerde knikarmschermen, screens en rolluiken blijven in de winter gewoon hangen. Winterstalling adviseren wij alleen voor markiezen en uitvalschermen op uitgesproken winderige locaties die in de winter toch niet gebruikt worden. Een markies die regelmatig uitstaat blijft bovendien soepeler dan een markies die het hele jaar ingerold blijft zitten.

Moet ik mijn zonweringdoek opnieuw laten impregneren?

De vuil- en waterwerende laag neemt in de loop der jaren af, maar een vast interval om opnieuw te impregneren geven de doekfabrikanten niet. Wij adviseren het daarom niet standaard. Blijft water na een bui als een film op het doek staan in plaats van af te parelen, dan is het een overweging. Is het doek versleten of verkleurd, dan is verdoeken verstandiger.

De begrippen kort uitgelegd

Impregnering
De vuil- en waterwerende laag op zonweringdoek: water parelt af en vuil hecht minder goed. De laag neemt in de jaren af en raakt beschadigd door een hogedrukreiniger.
Verdoeken
Een nieuw doek plaatsen in het bestaande frame. Bij een scherm tot een jaar of tien is dat meestal de voordeligste oplossing; wij kiezen daarbij uit een collectie van meer dan 200 stoffen.
Winterstalling
Het scherm of alleen het doek in de winter demonteren en droog opslaan. Alleen zinvol bij markiezen en uitvalschermen op zeer winderige locaties die 's winters niet gebruikt worden.
Cassette
De kap waarin doek en armen wegvallen als het scherm is ingerold. Een gesloten cassette beschermt het doek, maar houdt vocht langer vast als het nat is opgerold.
Wind- en zonautomaat
De sensor die het scherm uitstuurt bij zon en inrolt bij wind. Hij hoort bij de jaarlijkse onderhoudsbeurt gecontroleerd te worden: een verkeerd afgestelde windsensor grijpt pas in als het doek al te veel heeft gehad.

Twijfelt u of uw doek nog te redden is? Wij komen langs en zeggen eerlijk wat wij zouden doen, ook als dat betekent dat u nu niets hoeft te doen. Zo werkt het hier sinds 1969, tegenwoordig met Tjeerd en mij en een eigen montageteam. De doeken liggen uitgestald in onze showroom aan de Hendrik Figeeweg, dus u kunt ze eerst in het echt zien.

Onderhoudsbeurt of advies aanvragen →

Michiel van den Haak  |  Haak Zonwering B.V., Hendrik Figeeweg 13A, 2031 BJ Haarlem  |  www.haakzonwering.nl